1. Ngành cảng biển và logistics: Câu chuyện tăng trưởng dài hạn của kinh tế Việt Nam
Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, phát triển hạ tầng giao thông và nâng cao năng lực xuất nhập khẩu, cổ phiếu cảng biển – logistics đang đứng trước nhiều cơ hội tăng trưởng trong trung và dài hạn.
Cảng biển không đơn thuần là nơi tiếp nhận và trung chuyển hàng hóa, mà còn là mắt xích quan trọng trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất, xuất nhập khẩu đến vận tải và phân phối hàng hóa quốc tế.
Đặc biệt, Chính phủ đang có những định hướng rõ ràng nhằm đưa logistics trở thành một ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
Theo Quyết định 2229/QĐ-TTg ngày 09/10/2025 về Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050, mục tiêu tăng trưởng bình quân của ngành logistics đạt 12–15%/năm. Tỷ trọng giá trị tăng thêm của logistics trong GDP được định hướng đạt 5–7%.
Bên cạnh đó, Quyết định 442/QĐ-TTg về điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, tiếp tục tạo cơ sở cho việc đầu tư, nâng cấp và mở rộng năng lực khai thác cảng biển trên cả nước.
Những định hướng này mở ra dư địa phát triển cho các doanh nghiệp sở hữu hạ tầng cảng biển, đội tàu vận tải và hệ sinh thái logistics.
Trong nhóm cổ phiếu cảng biển, hai cái tên tôi đang đặc biệt quan tâm và theo dõi sát diễn biến là VSC (Viconship) và HAH (Hải An).
Điểm hấp dẫn của bộ đôi này nằm ở việc mỗi doanh nghiệp đại diện cho một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị hàng hải Việt Nam: VSC mạnh về khai thác cảng và logistics, trong khi HAH có lợi thế về vận tải container và đội tàu.
2. VSC – Hưởng lợi từ hạ tầng cảng biển và sự gia tăng sản lượng hàng hóa

Viconship là một trong những doanh nghiệp khai thác cảng tư nhân lớn tại khu vực phía Bắc, với hệ thống cảng trọng điểm tại Hải Phòng như Green Port, VIP Green Port và Nam Hải Đình Vũ.
Lợi thế của VSC nằm ở vị trí khai thác, hệ thống khách hàng, năng lực tiếp nhận tàu và hệ sinh thái dịch vụ logistics đi kèm.
Theo đánh giá của VIS Rating tháng 7/2026, VSC đang vận hành ba bến cảng container tại Hải Phòng với tổng công suất khoảng 1,3 triệu TEU/năm. Doanh nghiệp chiếm khoảng 25–30% thị phần sản lượng container tại cụm cảng Hải Phòng.
Đây là lợi thế đáng kể trong bối cảnh khu vực phía Bắc tiếp tục thu hút vốn FDI, mở rộng hoạt động sản xuất công nghiệp và gia tăng nhu cầu xuất nhập khẩu.
Kết quả kinh doanh quý III/2026:
VSC ghi nhận doanh thu thuần gần 935 tỷ đồng, tăng khoảng 11% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp đạt 389 tỷ đồng, tăng 22%, biên lợi nhuận gộp cải thiện lên khoảng 42%.
Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế quý III chỉ đạt khoảng 45 tỷ đồng, giảm 61% so với cùng kỳ do chi phí tài chính tăng mạnh, đặc biệt là chi phí lãi vay.
Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần đạt khoảng 2.656 tỷ đồng, tăng gần 14%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 358 tỷ đồng, giảm khoảng 4%.
Như vậy, hoạt động kinh doanh cốt lõi, đặc biệt là khai thác cảng, vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng hiệu quả lợi nhuận đang chịu sức ép từ chi phí vốn và các khoản đầu tư mở rộng.
Triển vọng của VSC trong thời gian tới:
-
Sản lượng container gia tăng cùng hoạt động xuất nhập khẩu và nhu cầu logistics tại khu vực Hải Phòng.
-
Hệ thống cảng hiện hữu tạo lợi thế cạnh tranh và dư địa nâng cao hiệu suất khai thác.
-
Hệ sinh thái cảng – kho bãi – logistics giúp doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đồng bộ hơn cho khách hàng.
-
Mối liên kết chiến lược với HAH giúp VSC mở rộng khả năng kết nối giữa hoạt động khai thác cảng và vận tải container.
Một điểm đáng chú ý của bộ đôi cổ phiếu cảng biển này là VSC đang nắm giữ khoảng 24% vốn tại HAH. Mối liên kết này không chỉ mang lại lợi ích từ khoản đầu tư tài chính mà còn mở ra khả năng cộng hưởng về sản lượng hàng hóa, dịch vụ cảng và vận tải biển.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cần theo dõi sát dư nợ vay, chi phí lãi vay và kế hoạch tăng vốn của doanh nghiệp. Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận và hiệu quả sử dụng vốn trong ngắn hạn.
3. HAH – Động lực từ đội tàu container và nhu cầu vận tải biển

Nếu VSC đại diện cho câu chuyện hạ tầng cảng biển thì HAH lại là doanh nghiệp nổi bật trong lĩnh vực vận tải container.
Hải An sở hữu hệ sinh thái hoạt động gồm vận tải container, khai thác cảng, dịch vụ logistics và cho thuê tàu. Đây là mô hình kinh doanh có khả năng tận dụng sự tăng trưởng của hoạt động thương mại và lưu chuyển hàng hóa.
Một trong những lợi thế quan trọng của HAH là đội tàu container và khả năng chủ động khai thác các tuyến vận tải nội địa, nội Á.
Khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng lên, doanh nghiệp có cơ hội cải thiện công suất khai thác, mở rộng thị phần và gia tăng doanh thu từ hoạt động vận tải cũng như cho thuê tàu.
Kết quả kinh doanh quý III/2026:
Theo BCTC hợp nhất quý III/2026, HAH ghi nhận:
-
Doanh thu thuần đạt khoảng 1.419 tỷ đồng, tăng 5,3% so với cùng kỳ.
-
Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt khoảng 366 tỷ đồng, tăng 3,7%.
-
Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 329 tỷ đồng, tăng 8%.
Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần đạt khoảng 4.218 tỷ đồng, tăng 11,2%; lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt khoảng 1.184 tỷ đồng, tăng 13,7% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, hoạt động cho thuê tàu định hạn ghi nhận tăng trưởng nhờ bổ sung tàu mới. Mảng cảng cũng ghi nhận doanh thu tăng, góp phần hỗ trợ kết quả chung.
Dù vậy, biên lợi nhuận gộp quý III giảm từ khoảng 36,8% xuống 35,5% do giá vốn tăng nhanh hơn doanh thu, trong đó có áp lực từ chi phí nhiên liệu. Đây là yếu tố cần tiếp tục theo dõi.
Động lực tăng trưởng trung và dài hạn của HAH:
-
Tiếp tục mở rộng đội tàu container, nâng cao năng lực vận chuyển.
-
Khai thác thêm cơ hội từ nhu cầu vận tải hàng hóa nội địa và quốc tế.
-
Tăng doanh thu từ hoạt động cho thuê tàu.
-
Tận dụng mối liên kết với VSC để phát triển chuỗi dịch vụ cảng biển – vận tải container.
Theo báo cáo cập nhật của SHS cuối tháng 10/2026, chương trình mở rộng đội tàu giai đoạn 2027–2029 là một trong những động lực tăng trưởng đáng chú ý, dù đi kèm yêu cầu vốn đầu tư lớn và áp lực chi phí tài chính.
4. VSC và HAH: Hai mắt xích quan trọng trong cùng một chuỗi giá trị
Điểm đặc biệt khiến tôi quan tâm đến bộ đôi cổ phiếu cảng biển này không chỉ nằm ở triển vọng riêng của từng doanh nghiệp mà còn ở mối liên kết giữa hai bên.
VSC sở hữu hệ thống cảng, hạ tầng khai thác và dịch vụ logistics. Trong khi đó, HAH có lợi thế về đội tàu, năng lực vận tải và mạng lưới khách hàng.
Sự kết hợp giữa hai doanh nghiệp tạo ra khả năng bổ trợ trong chuỗi hoạt động hàng hải:
-
HAH phát triển hoạt động vận tải container, tạo nhu cầu khai thác cảng.
-
VSC cung cấp hạ tầng cảng và các dịch vụ hỗ trợ hàng hóa.
-
Sự phối hợp giữa hai bên có thể giúp tối ưu hoạt động khai thác, tăng tính kết nối và mở rộng hệ sinh thái logistics.
Đặc biệt, hai doanh nghiệp còn tham gia liên doanh Hải An Green Shipping Lines, trong đó VSC nắm 60% và HAH nắm 40% vốn. Đây là một bước đi đáng chú ý nhằm kết nối hoạt động khai thác cảng với vận tải container.
Về dài hạn, nếu sản lượng hàng hóa tăng trưởng, đội tàu được mở rộng và hiệu suất khai thác cảng cải thiện, cả hai doanh nghiệp đều có cơ hội hưởng lợi từ sự phát triển chung của ngành.
5. Những rủi ro nhà đầu tư cần theo dõi
Dù triển vọng ngành tích cực, cổ phiếu cảng biển và vận tải container vẫn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố:
-
Biến động thương mại quốc tế và sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu.
-
Giá cước vận tải container và nguồn cung tàu mới trên thị trường.
-
Chi phí nhiên liệu, lãi vay và nhu cầu vốn đầu tư đội tàu.
-
Áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp khai thác cảng.
-
Khả năng chuyển hóa tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận và dòng tiền.
Riêng VSC, áp lực nợ vay và chi phí tài chính là vấn đề cần đặc biệt lưu ý. Với HAH, cần theo dõi biên lợi nhuận, hiệu suất khai thác đội tàu và hiệu quả của các khoản đầu tư mới.
6. Quan điểm đầu tư: Bộ đôi cổ phiếu cảng biển trong tầm nhìn dài hạn
Theo quan điểm cá nhân, VSC và HAH là hai doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng gắn với xu hướng phát triển hạ tầng cảng biển, vận tải container và logistics của Việt Nam.
Điểm hấp dẫn của bộ đôi này là không chỉ hưởng lợi từ sự gia tăng nhu cầu hàng hóa mà còn có vị thế trong hai mắt xích quan trọng của chuỗi giá trị hàng hải.
Trong khi VSC đại diện cho câu chuyện khai thác hạ tầng cảng biển và logistics, HAH đại diện cho câu chuyện mở rộng đội tàu và vận tải container.
Tôi đang theo dõi sát diễn biến của cả hai cổ phiếu trong giai đoạn hiện tại, đặc biệt là khả năng cải thiện hiệu quả kinh doanh, kiểm soát chi phí vốn và duy trì tăng trưởng lợi nhuận trong các quý tiếp theo.
VSC và HAH không chỉ là hai cổ phiếu cùng nhóm cảng biển, mà còn đại diện cho hai mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị hàng hải Việt Nam. Khi hạ tầng cảng biển, vận tải container và logistics bước vào giai đoạn phát triển mới, đây là hai doanh nghiệp đáng để theo dõi trong tầm nhìn trung và dài hạn.
Lưu ý: Bài viết thể hiện góc nhìn phân tích cá nhân, không phải cam kết về hiệu quả đầu tư hay khuyến nghị mua bán tại mọi mức giá. Nhà đầu tư cần đánh giá định giá, diễn biến thị trường, kết quả kinh doanh và khẩu vị rủi ro trước khi ra quyết định.
Nhóm tham khảo thêm góc nhìn thị trường: https://zalo.me/g/oaucp8mitkynqzp26o3a