Đối tác Nhật tiếp tục đàm phán mua cổ phần VPBank: Thật không? Vì sao lúc này? BQT đã kiểm duyệt

Theo Reuters, Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) đang đàm phán để nâng tỷ lệ sở hữu tại VPBank từ 15% lên khoảng 20%. Tuy nhiên, lần này, công ty Nhật Bản lại không chấp thuận mức chênh lệch và đang thảo luận nội bộ về khả năng tăng tỷ lệ sở hữu thông qua khớp lệnh trên sàn thay vì phát hành riêng lẻ.

Nói nôm na: người mua muốn mua thêm, người bán muốn bán giá cao. Và cuộc mặc cả vẫn chưa xong.

Tuy nhiên, đây là thông tin phía Reuters đưa ra và 2 bên liên quan chưa đưa ra bình luận về việc này.

Thông tin này cũng kiểu na ná với việc mua vốn của TCB trước đó cũng do Reuters phát ra cho nên việc thật hay hư thì hậu sẽ rõ.

Nhưng nhìn vào câu chuyện trên thì điều khiến thị trường quan tâm không chỉ nằm ở việc SMBC muốn mua thêm bao nhiêu cổ phần.

Mà là:

Nếu thật, vì sao sau gần 3 năm, SMBC lại muốn tăng sở hữu VPBank đúng lúc này?

1. SMBC đã từng trả một mức giá rất cao để mua VPBank

Muốn hiểu thương vụ lần này, trước hết phải nhìn lại thương vụ tháng 10 năm 2023. Khi đó, SMBC mua hơn 1,19 tỷ cổ phiếu VPB thông qua phát hành riêng lẻ với giá khoảng 30.160 đồng/cổ phiếu, tổng giá trị hơn 35.900 tỷ đồng, tương đương gần 1,5 tỷ USD.

Mức giá này cao hơn 40% so với thị giá VPB tại thời điểm giao dịch và ngay cả thời điểm hiện nay.

Nói cách khác, SMBC không bước vào VPBank theo kiểu "mua rẻ chờ tăng giá". Ngân hàng Nhật đã chấp nhận trả một khoản premium rất lớn để trở thành cổ đông chiến lược, sở hữu 15% vốn VPBank.

Gần 3 năm sau, cổ phiếu VPB vẫn chưa vượt lại vùng giá mà SMBC từng chấp nhận bỏ tiền để mua. Vậy mà thay vì đứng ngoài, SMBC lại muốn mua thêm.

Đây chính là điểm khiến câu chuyện trở nên đáng chú ý.

Bởi nếu chỉ nhìn dưới góc độ đầu tư tài chính đơn thuần, việc bỏ thêm tiền vào một khoản đầu tư chưa mang lại mức tăng giá tương xứng với kỳ vọng ban đầu không phải lựa chọn dễ dàng.

Nhưng SMBC có thể đang nhìn VPBank bằng một lăng kính khác.

2. SMBC có thể không chỉ mua cổ phiếu, mà đang mua vị thế tại Việt Nam

VPBank hiện là một trong những ngân hàng tư nhân lớn tại Việt Nam, với quy mô tài sản và hệ sinh thái khách hàng ngày càng mở rộng.

Quan trọng hơn, phía sau cổ phần VPBank không chỉ là câu chuyện cổ tức hay chênh lệch giá cổ phiếu.

Đối với một ngân hàng Nhật như SMBC, việc sở hữu tỷ lệ đáng kể tại một ngân hàng Việt Nam còn có thể tạo ra lợi ích từ hoạt động ngân hàng xuyên biên giới.

Doanh nghiệp Nhật hoạt động tại Việt Nam cần tín dụng, thanh toán, ngoại hối, tài trợ thương mại, quản lý dòng tiền, tài trợ chuỗi cung ứng và M&A.

Đây đều là những mảng mà một ngân hàng Nhật có thể khai thác thông qua mạng lưới và khách hàng của ngân hàng đối tác tại Việt Nam.

Không phải ngẫu nhiên mà cả ba "megabank" Nhật Bản đều đã có sự hiện diện đáng kể tại các ngân hàng Việt Nam.

MUFG tại VietinBank, Mizuho tại Vietcombank và SMBC tại VPBank.

Điều này cho thấy cuộc chơi của các ngân hàng Nhật tại Việt Nam không đơn thuần là mua cổ phiếu để chờ giá tăng.

Đó còn là cuộc chơi về dòng vốn Nhật, khách hàng Nhật và vị thế lâu dài trong hệ thống tài chính Việt Nam.

3. Nhưng vì sao lại là lúc này?

Đây có lẽ là câu hỏi đáng chú ý nhất.

Nếu bạn để ý kỹ sẽ thấy có ít nhất một biến số rất đáng chú ý: Việt Nam vừa chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên Secondary Emerging Market từ ngày 21/9/2026.

Việc này được dự tính sẽ kéo theo 4 đợt gom quỹ thụ động từ tháng 9/2026 đến 9/2027 của các mã cổ phiếu lọt vào diện cơ cấu. VPBank với room ngoại 49% đang cao nhất ngành ngân hàng sẽ hút dòng vốn chỉ số mạnh. Do đó, nếu SMBC không chốt trước, các quỹ ETF theo chỉ số sẽ mua tự động và đẩy giá lên, khiến chi phí tăng sở hữu có thể ngày càng đắt.

Một bên là dòng vốn ngoại đang có thêm lý do để tìm đến Việt Nam. Một bên là VPBank có dư địa room ngoại lớn. Và ở giữa hai câu chuyện đó là SMBC – một cổ đông chiến lược đã có sẵn 15%.

Hơn nữa, SMBC đang bị "kẹt" ở chính mức premium đã trả trước đây với giá 30.160 đồng/cp nên đây hoàn toàn có thể là cơ hội để ngân hàng Nhật rót thêm vốn.

Một lý do nữa là VPBank đang rục rịch phát hành hơn 2,6 tỷ cổ phiếu để tăng vốn. Sau khi phát hành, thị giá của VPB trên sàn sẽ bị pha loãng đáng kể. Do đó, đây có thể là cơ hội để gom thêm với mức giá mềm.

4. VPB có thể hưởng lợi gì nếu thương vụ thành công?

Nếu thương vụ được thực hiện thông qua phát hành riêng lẻ, VPBank sẽ có thêm nguồn vốn và có thể củng cố năng lực tài chính.

Nếu SMBC mua trên sàn, tác động trực tiếp hơn sẽ nằm ở phía cổ phiếu.

Một lượng cầu lớn từ nhà đầu tư chiến lược nước ngoài có thể tạo thêm sự chú ý đối với VPB, đồng thời khiến thị trường phải định giá lại kỳ vọng về cổ phiếu.

Thực tế, ngay sau thông tin Reuters được phát đi, VPB đã tăng hết biên độ 7%. Phản ứng này cho thấy thị trường đang phản ánh rất nhanh câu chuyện "cổ đông Nhật muốn mua thêm".

Nhưng đây cũng là lúc nhà đầu tư cần tách bạch hai câu chuyện.

SMBC đàm phán mua thêm là một chuyện. Giá trị thực của VPB lại là một chuyện khác.

Một thương vụ chưa hoàn tất chưa thể biến thành giá trị chắc chắn của doanh nghiệp.

5. Góc nhìn đầu tư: Điều đáng theo dõi không phải chỉ là giá cổ phiếu

VPBank rõ ràng đang đứng trước một câu chuyện đáng chú ý: cổ đông chiến lược Nhật Bản muốn nâng sở hữu, thị trường chứng khoán Việt Nam vừa bước sang một giai đoạn mới sau nâng hạng và room ngoại vẫn còn dư địa.

Nhưng tất cả mới đang nằm ở phía kỳ vọng.

Điều nhà đầu tư cần theo dõi là bốn điểm:

• Thương vụ liệu có thật sự diễn ra hay giống những gì Reuters đã đưa trước đó về TCB của Techcombank?
• Giá mà SMBC thực sự chấp nhận để mua thêm VPB;
• Phương thức giao dịch cuối cùng: phát hành riêng lẻ hay mua trên sàn;
• Khả năng VPBank biến nguồn vốn và quan hệ chiến lược với SMBC thành tăng trưởng lợi nhuận thực tế.

Bởi nếu thương vụ thành công, câu chuyện không dừng ở việc VPB có thêm vốn từ cổ đông nước ngoài.

Điều quan trọng hơn là VPBank có thể tận dụng quan hệ với SMBC để mở rộng hoạt động, khách hàng, dòng vốn Nhật tại Việt Nam và sinh lời đến đâu.

Bạn có quan điểm thế nào? Hãy để lại comment nhé!

***Lưu ý: Bài viết nhằm chia sẻ góc nhìn và quá trình phân tích cá nhân, không phải cam kết lợi nhuận hay khuyến nghị mua/bán cổ phiếu. Nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro và thông tin công bố chính thức trước khi đưa ra quyết định đầu tư.