Nhìn lại hành trình trở lại Nhà Trắng của Donald Trump, hiếm có Tổng thống Mỹ nào tạo ra những biến động lớn đến vậy chỉ trong chưa đầy hai năm. Chiến thắng năm 2024 đưa Trump trở lại đỉnh cao quyền lực, với Nhà Trắng và cả hai viện Quốc hội nằm trong tay đảng Cộng hòa. Một khởi đầu đầy khí thế, tưởng chừng không gì có thể ngăn cản.
Ngài Trump mở màn nhiệm kỳ bằng hàng loạt chính sách quyết liệt: siết nhập cư, áp thuế quan, gây sức ép với Fed, đối đầu với đồng minh và can dự sâu vào những điểm nóng địa chính trị. Cả thế giới gần như phải chạy theo từng phát biểu, từng quyết định của Tổng thống Mỹ.
Thứ nhất, thương chiến Mỹ – Trung trở thành biểu tượng cho đường lối cứng rắn ấy. Từ thuế quan, công nghệ, chip bán dẫn đến chuỗi cung ứng, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới liên tục đối đầu. Nhưng Trung Quốc không dễ khuất phục, trong khi doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ cũng phải gánh chịu chi phí. Sau những màn áp thuế và trả đũa, hai bên cuối cùng vẫn phải quay lại bàn đàm phán. Sức mạnh của Mỹ rất lớn, nhưng không phải vô hạn.
Thứ hai, cuộc chiến với Iran và những hệ lụy địa chính trị. Chính sách đối đầu cứng rắn tại Trung Đông đã đẩy Washington vào một cuộc xung đột tốn kém, kéo theo những bất ổn về an ninh, năng lượng và thương mại quốc tế. Giá dầu tăng mạnh trong các giai đoạn căng thẳng, gây thêm áp lực lạm phát lên chính nước Mỹ. Một cuộc chiến có thể khởi đầu bằng ưu thế quân sự, nhưng kết thúc như thế nào lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Thứ ba, kinh tế Mỹ tăng trưởng nhưng những bất ổn ngày càng rõ nét. CPI tháng 9 tăng 3,7%, PCE tăng 3,6%, vượt xa mục tiêu 2% của Fed. Lạm phát dai dẳng, chi phí sinh hoạt đắt đỏ tiếp tục gây sức ép lên người dân. Đáng chú ý, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm từng vọt lên khoảng 5,4%, kỳ hạn 30 năm lên khoảng 5,7%. Nợ công khổng lồ, lạm phát và chi phí vay vốn cao đang trở thành gánh nặng đối với cả Chính phủ, doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng.
Thứ tư, Phố Wall bắt đầu trả giá cho những kỳ vọng quá lớn. Nasdaq điều chỉnh mạnh khi nỗi lo bong bóng AI lan rộng, hàng nghìn tỷ USD vốn hóa bốc hơi. Những khoản đầu tư khổng lồ vào AI bắt đầu bị đặt dấu hỏi về hiệu quả và khả năng sinh lời. Từ sự hưng phấn gần như tuyệt đối, thị trường đang chuyển sang trạng thái thận trọng, trong bối cảnh lãi suất cao và triển vọng kinh tế còn nhiều bất định.
Thứ năm, và quan trọng nhất, cán cân quyền lực chính trị đã đảo chiều. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026 chứng kiến đảng Dân chủ giành lại cả Thượng viện và Hạ viện. Từ vị thế được hậu thuẫn mạnh mẽ, Trump giờ đây phải chuẩn bị đối diện với một Quốc hội có thể cản trở chương trình lập pháp, kiểm soát ngân sách và gia tăng giám sát chính quyền.
Dĩ nhiên, cũng cần ghi nhận những điểm sáng trong chính sách đối ngoại của Trump, đặc biệt là diễn biến tại Venezuela và nỗ lực thúc đẩy đàm phán hòa bình Nga – Ukraine. Tuy nhiên, những kết quả này chưa đủ để xóa đi các sức ép kinh tế, chính trị và địa chính trị đang tích tụ.
Hai năm tới, Trump vẫn là Tổng thống Mỹ, vẫn nắm quyền hành pháp và quyền phủ quyết. Nhưng khả năng hiện thực hóa những tham vọng lớn sẽ bị thu hẹp đáng kể, trong khi những bất đồng chính trị có nguy cơ khiến Washington tiếp tục rơi vào bế tắc.
Sau cùng, khi nhiệm kỳ khép lại, thứ đọng lại trong ký ức thế giới có thể chỉ là những cú sốc thuế quan, những cuộc đối đầu không hồi kết, những thị trường tài chính chao đảo và một bầu không khí luôn trong trạng thái bất ổn.Và trên hết, hình ảnh một vị Tổng thống dường như nghiện mạng xã hội, thích gây tranh cãi, có thể khiến cả thế giới mất ngủ chỉ bằng vài dòng trạng thái.
Trump từng muốn lịch sử nhớ đến mình như người làm nước Mỹ vĩ đại trở lại. Trớ trêu thay, lịch sử có thể chỉ nhớ đến ông như người khiến cả thế giới không có lấy một ngày bình yên.
Tác giả : https://www.facebook.com/profile.php?id=61593432395503
