Theo dự thảo Báo cáo tài chính hợp nhất được kiểm toán năm 2025 vừa công bố ngày 27/3, CTCP Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, HoSE: HAG) ghi nhận khoản lợi nhuận thanh lý hơn 45 tỷ đồng, sau khi hoàn tất việc chuyển nhượng toàn bộ hơn 91,4 triệu cổ phiếu HNG của CTCP Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Agrico) cho các nhà đầu tư khác. Tổng giá trị của thương vụ chuyển nhượng này đạt khoảng 593,9 tỷ đồng.
Với việc bán thành công toàn bộ số cổ phiếu trên, tỷ lệ nắm giữ của HAGL tại HAGL Agrico đã giảm từ mức 8,24% xuống mức 0% vốn điều lệ. Sự kiện này đánh dấu việc HAGL không còn giữ tư cách cổ đông và chấm dứt hoàn toàn sự liên quan về mặt sở hữu tại doanh nghiệp nông nghiệp này. Tính từ năm 2021 đến nay, HAGL đã bán tổng cộng hơn 361 triệu cổ phiếu HNG.
Động thái thoái sạch vốn này cũng chính thức khép lại mối liên hệ kéo dài gần 8 năm giữa HAGL và THACO trong lĩnh vực nông nghiệp.
Mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai doanh nghiệp bắt đầu từ tháng 8/2018, thời điểm HAGL rơi vào khủng hoảng mất thanh khoản nghiêm trọng với khối nợ vay từng chạm mức kỷ lục hơn 28.000 tỷ đồng vào năm 2016. Lúc bấy giờ, 100% vườn cọ dầu của HAGL Agrico bị bỏ hoang phế, hơn 50% vườn cao su hư hại còi cọc, công ty đứng bên bờ vực phá sản. Trong tình cảnh ngặt nghèo, Chủ tịch HAGL Đoàn Nguyên Đức đã viết một bức thư tay gửi Chủ tịch THACO Trần Bá Dương và nhanh chóng nhận được khoản hỗ trợ 2.000 tỷ đồng mà không cần bất kỳ giấy cam kết nào.
Đến năm 2018, THACO đã công bố bỏ ra gần 8.000 tỷ đồng để sở hữu 35% Công ty Nông nghiệp Quốc tế HAGL và 51% HAGL Land, đồng thời cam kết rót thêm hàng ngàn tỷ đồng để cơ cấu lại nợ vay và đầu tư nông nghiệp.
Tuy nhiên, giữa năm 2020, HAGL Agrico tiếp tục thiếu hụt dòng tiền thanh toán nợ và mua vật tư. HAGL muốn bán 4 công ty con (diện tích 20.744ha) cho THACO với giá hơn 9.000 tỷ đồng. THACO rơi vào thế "bất đắc dĩ" phải tiếp quản toàn diện HAGL Agrico thông qua việc tăng vốn để cấn trừ nợ. Đầu năm 2021, ông Đoàn Nguyên Đức chính thức nhường lại vị trí Chủ tịch HAGL Agrico cho ông Trần Bá Dương.
Sau cuộc chuyển giao, hai doanh nghiệp rẽ sang hai kịch bản tài chính hoàn toàn trái ngược. HAGL dồn lực cho chiến lược "heo ăn chuối", qua đó thu hẹp quy mô nợ vay, xử lý hàng ngàn tỷ đồng lỗ lũy kế và ghi nhận các chuỗi lợi nhuận liên tiếp. Ngược lại, THACO vẫn đang phải gánh vác quá trình tái cơ cấu gian nan tại HAGL Agrico. Doanh nghiệp này tiếp tục báo lỗ nhiều năm liền, tới cuối năm 2025, nợ vay của HAGL Agrico vẫn cao gấp hơn 10 lần vốn chủ sở hữu. Vì vậy, bầu Đức vẫn luôn khẳng định sự biết ơn sâu sắc và thừa nhận nếu không có Chủ tịch THACO thì HAGL đã không thể tồn tại đến ngày hôm nay.
Theo: Minh Khuê/Kiến thức Đầu tư
