Bạn thấy đấy, có tới 5 doanh nghiệp vượt 10.000 tỷ đồng lợi nhuận chỉ trong một quý — một cột mốc hiếm có trên sàn chứng khoán. Con số này đủ để tạo cảm giác “kinh tế đang bùng nổ”. Nhưng nếu đọc kỹ hơn, đây là kỷ lục của sự tập trung lợi nhuận, không phải sự lan tỏa.
Đầu bảng: một mình một ngựa, bỏ xa phần còn lại
Vinhomes (VHM) tiếp tục là cái tên gây choáng nhất: 30.727 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng tới +700% so với cùng kỳ.
Đây không còn là “đứng đầu” theo nghĩa thông thường, mà là tách hẳn một đẳng cấp. Một mình Vinhomes chiếm khoảng 1/5 tổng lợi nhuận của cả top 20. Thậm chí, cộng lợi nhuận của hai cái tên xếp sau là Vietcombank (VCB) và Vingroup (VIC) vẫn chưa đuổi kịp VHM.
Điểm đáng chú ý là động lực đến từ bàn giao dự án — tức là yếu tố mang tính chu kỳ. Điều này nói thẳng một điều: khi thị trường thuận lợi, bất động sản vẫn là cỗ máy in tiền mạnh nhất.
Ngân hàng: đông, mạnh, và… chiếm sóng
Nhìn từ top 2 đến top 14, ngân hàng xuất hiện dày đặc:
- Vietcombank
- VietinBank
- MB Bank
- Techcombank
- BIDV
- VPBank
- ACB
- HDBank
- SHB
- LPBank
Một nửa bảng xếp hạng. Không cần phân tích nhiều, chỉ cần nhìn mật độ là đủ hiểu: ngân hàng vẫn là “xương sống lợi nhuận” của nền kinh tế hiện tại.
Sản xuất: tăng mạnh nhưng chưa dẫn dắt
Hòa Phát Group (HPG) ghi nhận 10.762 tỷ đồng, tăng +180% — một con số rất ấn tượng. Nhưng nếu nhìn kỹ, phần lợi nhuận lớn lại đến từ chuyển nhượng dự án bất động sản, không hoàn toàn đến từ hoạt động sản xuất thép cốt lõi.
Điều này dẫn tới một thực tế đáng suy nghĩ: ngay cả đại diện sản xuất trong top đầu cũng đang hưởng lợi từ “đất” nhiều hơn từ “công nghiệp”.
Ngoài ra, những cái tên “đời sống”: vẫn có mặt, nhưng không còn áp đảo
- The Gioi Di Dong (MWG)
- Vinamilk (VNM)
- FPT Corporation (FPT)
Vẫn là doanh nghiệp tốt, quen mặt, bền bỉ. Nhưng trong bảng lợi nhuận này, họ không phải “ngôi sao”.
SẢN XUẤT Ở ĐÂU TRONG BỨC TRANH NÀY?
Câu trả lời hơi khó nghe nhưng thẳng: sản xuất có tăng, nhưng chưa đủ lớn để dẫn dắt. Nền kinh tế hiện tại vẫn đang vận hành theo logic:
- Tiền → đi qua ngân hàng
- Ngân hàng → bơm vào bất động sản / tiêu dùng
- Chu kỳ thuận → năng lượng, vật liệu hưởng lợi
Còn sản xuất? chỉ một số ít len lỏi lên được nhóm giữa chuỗi còn đa phần còn lại vẫn đang ở đâu đó, khó xác định.
💬 VÀ ĐÂY LÀ ĐIỀU CỘNG ĐỒNG ĐANG LO
Nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi:
- “Tại sao làm sản xuất vất vả mà lợi nhuận không bằng kinh doanh tiền gửi ngân hàng?”
- “Nền kinh tế có đang dựa quá nhiều vào ngân hàng và bất động sản?”
- “Tăng trưởng như vậy có bền không?”
Đây không còn là câu chuyện của riêng nhà đầu tư, mà là câu chuyện cấu trúc của cả nền kinh tế.
Công bằng mà nói, những con số kỷ lục là điều đáng mừng. Doanh nghiệp lãi lớn là tín hiệu tích cực. Ngân hàng ổn định cũng là nền tảng cần thiết. Nhưng điều đáng bàn nằm ở chỗ: tăng trưởng đang tập trung vào một số ít khu vực, trong khi phần còn lại của nền kinh tế vẫn chịu nhiều áp lực.
Và khi lợi nhuận chủ yếu đến từ những doanh nghiệp đã có sẵn lợi thế về đất, vốn hoặc tài nguyên, câu hỏi đặt ra là: cơ hội cho lớp doanh nghiệp mới sẽ nằm ở đâu?
