Nghe hơi vô lý, nhưng nhìn bảng điện khi kết phiên ngày 1/6 thì đúng là đang có khá nhiều mã bank giao dịch quanh vùng 10.000 – 15.000 đồng/cp, thậm chí thấp hơn.

Có thể kể đến hàng loạt cái tên như: SHB (Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội), SSB (SeABank), TPB (TPBank), VIB (Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam), OCB (Ngân hàng TMCP Phương Đông), MSB (Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam), KLB (Kienlongbank), NVB (Ngân hàng TMCP Quốc Dân)…

Thoạt nhìn, cảm giác rất dễ khiến nhà đầu tư nghĩ: “Ngân hàng mà giá thế này thì quá rẻ rồi, không bắt đáy thì phí.”

Đây cũng là cái bẫy tâm lý rất phổ biến trên thị trường. Bởi nhiều người vẫn có thói quen nhìn thị giá tuyệt đối để đánh giá độ hấp dẫn của cổ phiếu.

  • Thấy cổ phiếu 11.000 đồng thì nghĩ “rẻ”.
  • Thấy cổ phiếu 25.000 – 30.000 đồng lại thấy “đắt”.

Nhưng trên thị trường chứng khoán, giá thấp chưa chắc rẻ, giá cao chưa chắc đắt. Một mã ngân hàng giá 11.000 đồng/cp chưa chắc hấp dẫn hơn một mã giá 25.000 đồng/cp, nếu chất lượng tài sản, khả năng sinh lời và mức định giá thực tế phía sau hoàn toàn khác nhau.

Nói cách khác: Cổ phiếu không phải món hàng ngoài chợ để cứ nhìn giá niêm yết là biết đắt hay rẻ.

Với nhóm ngân hàng, thước đo được giới đầu tư dùng phổ biến nhất là P/B (tỷ số so sánh giá thị trường của cổ phiếu với giá trị sổ sách (vốn chủ sở hữu) của cổ phiếu đó).

Nhưng kể cả với P/B, rất nhiều người vẫn đang đọc sai. Cứ thấy bank nào P/B dưới 1 là lập tức kết luận: “Rẻ quá.”

Còn bank nào P/B trên 2 thì lắc đầu: “Đắt, né.”

Nghe có vẻ hợp lý. Nhưng nếu đầu tư bank chỉ nhìn kiểu đó thì rất dễ sập bẫy. Vì P/B không phải con số để nhìn theo kiểu tuyệt đối.

Cùng là ngân hàng:

  • Có mã giao dịch 0.8 lần book
  • Có mã 2.x
  • Có mã thậm chí 3.x

Điều đó không có nghĩa thị trường đang định giá sai mà đơn giản vì mỗi ngân hàng là một “chất lượng” khác nhau. Một bank được thị trường trả premium cao thường vì họ sở hữu những thứ mà không phải ai cũng có:

  • ROE cao, kiếm tiền đều
  • CASA mạnh, chi phí vốn thấp
  • Chất lượng tín dụng tốt
  • Nợ xấu thấp
  • Bộ đệm dự phòng dày
  • Quản trị rủi ro chặt
  • Câu chuyện tăng trưởng đủ hấp dẫn

Nói dễ hiểu: Cùng bán cà phê, quán vỉa hè không thể định giá như một chuỗi thương hiệu mạnh. Ngân hàng cũng vậy.

Vậy nhìn P/B sao cho đúng? Cách hợp lý hơn là: Đừng chỉ so với mặt bằng ngành. Hãy so với chính lịch sử định giá của ngân hàng đó.

Tức là đặt câu hỏi: P/B hiện tại đang đứng ở đâu so với trung bình 5 năm của chính nó? Cách nhìn này mới giúp phân biệt đâu là “rẻ thật”, đâu chỉ là cảm giác rẻ.

Ví dụ với SHB.

P/B hiện quanh 1.2. So với nhiều bank khác thì có vẻ vẫn thấp. Nhưng nếu soi lại lịch sử định giá của chính SHB thì đây chỉ là vùng tương đối trung tính. Giai đoạn thực sự hấp dẫn là lúc P/B từng rơi về quanh 0.8 năm ngoái.

Ai mua được vùng đó đều thấy kết quả: cổ phiếu sau đó có nhịp tăng gần x2. Đó mới là kiểu “rẻ thật sự”.

Ngược lại là VCB.

Nghe P/B khoảng 2.17, nhiều người phản xạ ngay: “Đắt quá.” Nhưng nếu đặt vào lịch sử 5 năm của chính VCB, mức này lại đang khá thấp. Có giai đoạn thị trường sẵn sàng trả tới 4.x lần book cho VCB.

Tại sao? Vì thị trường luôn sẵn sàng trả premium cho một ngân hàng đầu ngành, chất lượng tài sản tốt, khả năng sinh lời ổn định và độ an toàn cao.

Điểm mấu chốt là: P/B chỉ có ý nghĩa khi đặt trong đúng bối cảnh. Phải nhìn đủ 2 lớp:

Thứ nhất, chất lượng nội tại của ngân hàng. Bank khỏe xứng đáng P/B cao.

Thứ hai, lịch sử định giá của chính nó. Cùng một mức P/B nhưng có thể rẻ với bank này, lại đắt với bank khác.

Rất nhiều nhà đầu tư thấy bank P/B thấp là lao vào bắt đáy. Nhưng thị trường không tự nhiên để lộ “món hời” dễ ăn đến vậy.

Rất nhiều trường hợp, mức P/B thấp thực chất là cách thị trường âm thầm chiết khấu cho:

  • Rủi ro nợ xấu
  • Áp lực tăng vốn
  • Biên lãi suy giảm
  • Chất lượng tài sản có vấn đề
  • Câu chuyện tăng trưởng không còn hấp dẫn

Nói thẳng: P/B thấp chưa chắc là cơ hội. Đôi khi nó là lời cảnh báo được viết bằng con số.

Do vậy, đầu tư cổ phiếu ngân hàng mà chỉ nhìn mỗi P/B cũng giống như nhìn ảnh đại diện rồi đánh giá cả một con người. Muốn hiểu đúng, phải soi kỹ “profile” phía sau.

Còn nếu chỉ thấy cổ phiếu ngân hàng có giá ngang một ổ bánh mì pa-tê mà đã vội kết luận “quá rẻ”, rất có thể bạn đang mua vì cảm giác… chứ chưa phải vì giá trị.

Bạn có đang nắm cổ phiếu ngân hàng nào mà khi mua chỉ vì thấy giá đang quá thấp? Hãy để lại comment nhé!