So với thế giới, mức tăng này không hề “xoàng”. Hàn Quốc dẫn đầu với mức tăng 75%, trong khi hàng loạt thị trường châu Âu – châu Mỹ như Chile, Czech, Tây Ban Nha, Ba Lan, Áo… tăng quanh 45–56%. Với Việt Nam, đây là năm thứ ba liên tiếp VN-Index đi lên, đồng thời là mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2017.
Điều đáng nói là hầu hết dự báo đầu năm đều… trượt xa thực tế. Khi bước vào 2025, nhiều công ty chứng khoán chỉ kỳ vọng VN-Index quanh 1.300–1.700 điểm. Thậm chí đầu tháng 4, chỉ số từng rơi xuống dưới 1.100 điểm sau thông tin bất ngờ liên quan đến thuế đối ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, kích hoạt làn sóng bán tháo.
Nhưng rồi thị trường quay đầu ngoạn mục. Nửa cuối năm, VN-Index tăng tốc và lập đỉnh lịch sử 1.805 điểm vào cuối tháng 12, trước khi chốt năm ở 1.784 điểm. Động lực lớn nhất? Nhóm cổ phiếu họ Vin.
Trong thư gửi nhà đầu tư, ông Petri Deryng – Quản lý danh mục PYN Elite Fund – cho biết giới đầu tư quốc tế thậm chí đùa rằng VN-Index năm nay nên được gọi là “VIN-Index”. Lý do rất rõ: chỉ một nhóm doanh nghiệp đã chi phối gần như toàn bộ diễn biến thị trường.
Riêng cổ phiếu VIC chiếm hơn 20% vốn hóa VN-Index, đồng nghĩa chỉ cần mã này biến động mạnh là cả chỉ số rung lắc theo. Theo ông Deryng, đà tăng của VIC phần nào được hỗ trợ bởi các dự án đầu tư công, trong khi mảng kinh doanh cốt lõi là xe điện VinFast vẫn chưa có lãi. Định giá của Vingroup hiện dựa nhiều vào kỳ vọng dòng tiền tương lai, thay vì lợi nhuận ngắn hạn.
Không hẳn là hiện tượng bất thường
Báo cáo Triển vọng Việt Nam 2026 của MBS cũng chỉ ra mức độ “cô đặc” hiếm thấy: VIC, VHM và VRE đóng góp tới 67% số điểm tăng của VN-Index trong năm 2025, dù chỉ chiếm khoảng 21% giá trị vốn hóa. Tuy nhiên, theo MBS, đây không hẳn là hiện tượng bất thường.
Trên thế giới, câu chuyện tương tự đang diễn ra. Tại Mỹ, nhóm Mag-7 đóng góp khoảng 60% điểm tăng của S&P 500. Ở Đài Loan, TSMC chiếm tới 30% vốn hóa và đóng góp hơn 20% điểm số toàn thị trường. Vấn đề không nằm ở sự tập trung, mà ở tính bền vững của đà tăng.
MBS cho rằng với mức định giá quanh 14 lần P/E và 9 lần P/B, nhiều lợi thế của VIC đã phản ánh khá đầy đủ vào giá. Khi thử loại ảnh hưởng của VIC, P/E của VN-Index chỉ còn khoảng 13,5 lần, cho thấy phần còn lại của thị trường tăng chủ yếu nhờ lợi nhuận doanh nghiệp, chứ không phải nhờ “thổi” định giá.
Bước sang 2026, MBS giữ quan điểm tích cực trong nửa đầu năm, kỳ vọng VN-Index có thể hướng tới 1.860 điểm nhờ hiệu ứng tin tốt đầu năm và khả năng nâng hạng thị trường. Tuy nhiên, nửa cuối năm được nhìn nhận thận trọng hơn khi lãi suất thiết lập mặt bằng mới và dòng tiền có xu hướng quay lại sản xuất – kinh doanh. Kịch bản cơ sở là VN-Index dao động 1.670–1.750 điểm vào cuối 2026.
Ở góc nhìn khác, VNDirect lạc quan hơn khi đưa ra kịch bản 2.099 điểm, dựa trên tăng trưởng lợi nhuận 18% và kỳ vọng dòng vốn ngoại mạnh mẽ sau nâng hạng. SSI Research cũng cho rằng chứng khoán Việt Nam vẫn hấp dẫn nhờ tăng trưởng cao nhưng định giá chưa quá đắt, cho thấy thị trường đang ở giai đoạn đầu của một chu kỳ tăng mới.
👉 Câu hỏi lớn nhất lúc này có lẽ không còn là “VN-Index đã tăng bao nhiêu”, mà là đà tăng ấy có lan tỏa hay không. Khi phần lớn điểm số được kéo bởi một nhóm cổ phiếu họ Vin, thị trường rõ ràng đã thăng hoa – nhưng cũng đồng thời bộc lộ sự phụ thuộc ngày càng lớn vào các “ông lớn”.
Năm 2026 có thể sẽ là phép thử thật sự:
Liệu dòng tiền có tiếp tục ở lại với những cổ phiếu dẫn dắt, hay sẽ bắt đầu dịch chuyển sang phần còn lại của thị trường? VN-Index sẽ đi tiếp nhờ tăng trưởng lợi nhuận bền vững, hay chỉ cần một cú “chùn chân” của nhóm trụ là mọi thứ đổi chiều?
💬 Bạn nghĩ sao?
VN-Index đang bước vào một chu kỳ tăng mới thực sự, hay 2025 chỉ là năm “VIN-Index” tỏa sáng?
Cùng bàn luận nhé!
