Cuối năm 2025, thị trường hàng không Việt Nam ghi nhận sự xuất hiện của một hãng bay mới mang tên Crystal Bay Airlines.
CTCP Crystal Bay Airlines được thành lập ngày 6/11/2025, với vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trong cơ cấu cổ đông sáng lập, CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay góp 282 tỷ đồng, tương đương 94% vốn điều lệ. Hai cổ đông cá nhân còn lại gồm ông Nguyễn Đức Chi góp 15 tỷ đồng (chiếm 5%) và ông Bùi Tường Chi góp 3 tỷ đồng (chiếm 1%). Ông Nguyễn Đức Chi hiện giữ vị trí Chủ tịch Crystal Bay Airlines.
Crystal Bay - cổ đông chi phối của hãng bay - là doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực du lịch, lữ hành, nghỉ dưỡng và đầu tư bất động sản du lịch. Tính đến ngày 8/12/2023, tập đoàn này có vốn điều lệ 2.659 tỷ đồng.
Trước khi thành lập hãng bay riêng, Crystal Bay chưa từng trực tiếp sở hữu hay vận hành đội tàu bay. Tuy nhiên, từ khoảng năm 2022, doanh nghiệp này đã tham gia sâu vào mảng hàng không du lịch thông qua việc tổ chức các chuyến bay charter quốc tế, đưa khách tới các điểm đến trọng tâm như Cam Ranh và Phú Quốc. Các chuyến bay này được khai thác bằng tàu bay của Vietjet Air, Bamboo Airways, kết nối Việt Nam với nhiều thị trường như Kazakhstan, Đài Loan, Thái Lan, Mông Cổ và Uzbekistan.
Như vậy, có thể thấy Crystal Bay Airlines đi theo mô hình doanh nghiệp du lịch - nghỉ dưỡng thành lập hãng hàng không nhằm chủ động khâu vận chuyển và hoàn thiện chuỗi giá trị du lịch.
Mô hình du lịch - hàng không và bài học còn nguyên giá trị từ Vietravel Airlines
Mô hình này có sự tương đồng rõ nét với Vietravel trước đây. Trước khi Vietravel Airlines ra đời, mỗi năm Vietravel tổ chức khoảng 300-400 chuyến bay charter, phục vụ trực tiếp hoạt động lữ hành. Khi được Chính phủ phê duyệt thành lập vào tháng 4/2020, Vietravel Airlines được kỳ vọng trở thành hãng hàng không du lịch, tận dụng nguồn khách nội sinh từ hệ sinh thái Vietravel nhằm giảm rủi ro thị trường.
Crystal Bay hiện cũng sở hữu một hệ sinh thái tương tự, với hàng loạt dự án nghỉ dưỡng quy mô như Cam Ranh Riviera Beach Resort & Spa, Rocko Bay Resort, SunBay Park Hotel & Resort. Việc thành lập hãng bay riêng cho thấy tham vọng nâng cấp từ vai trò thuê chuyến bay sang chủ động sở hữu phương tiện vận chuyển, tương tự cách Vietravel từng thực hiện.
Tuy nhiên, nhìn lại hành trình của Vietravel Airlines cho thấy nhiều bài học đáng lưu ý. Ngay sau khi thành lập, hãng bay này chịu tác động nặng nề từ đại dịch COVID-19, dẫn tới tình trạng “trắng chuyến” kéo dài. Theo báo cáo tài chính, Vietravel Airlines lỗ hơn 860 tỷ đồng năm 2021, tiếp tục lỗ 559 tỷ đồng năm 2022; đến năm 2023, lỗ lũy kế tăng lên gần 1.500 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu bị âm hơn 100 tỷ đồng.
Hệ quả là cuối năm 2024, Vietravel Airlines đón nhóm cổ đông mới liên quan tới T&T Group của ông Đỗ Quang Hiển, nắm khoảng 75% vốn điều lệ. Đến cuối năm 2025, cổ đông sáng lập Vietravel thông báo thoái toàn bộ vốn khỏi hãng bay này. Theo Chủ tịch Vietravel Nguyễn Quốc Kỳ, đây là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc danh mục đầu tư, tập trung trở lại vào lĩnh vực cốt lõi là du lịch - dịch vụ - thương mại.
Từ tiền lệ Vietravel Airlines có thể thấy, đầu tư vào hàng không là “cuộc chơi đốt tiền”, đòi hỏi nguồn vốn rất lớn và khả năng chịu đựng rủi ro cao. Với 300 tỷ đồng vốn điều lệ, Crystal Bay Airlines mới chỉ đáp ứng điều kiện pháp lý ban đầu để thành lập hãng. Muốn đi vào vận hành, hãng bay này sẽ phải huy động hàng nghìn tỷ đồng cho các chi phí thuê hoặc mua tàu bay, huấn luyện phi công, bảo dưỡng - kỹ thuật, nhiên liệu, dịch vụ mặt đất và vận hành.
Trong bối cảnh thị trường hàng không nội địa đã dày đặc các hãng như Vietjet Air, Vietnam Airlines, Bamboo Airways và Vietravel Airlines, một hãng bay mới với đội tàu nhỏ khó có cơ hội cạnh tranh nếu lao vào cuộc đua giá vé. Vì vậy, kịch bản khả thi đối với Crystal Bay Airlines là tiếp tục tập trung vào các đường bay charter quốc tế, phục vụ trực tiếp nguồn khách từ hệ sinh thái lữ hành sẵn có. Mô hình này cho phép hãng chủ động nguồn khách, giảm rủi ro vận hành và tránh bị cuốn vào cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường bay thương mại nội địa.
Theo: Long Vũ/Kiến thức đầu tư
