Mình cũng như nhiều người thôi, đọc xong hơi khựng lại vài giây. Trong đầu bật ngay mode lo lắng: “Ủa, AI bắt đầu ‘nuốt việc’ thật rồi à?”. Nhưng hóa ra, phía sau con số gây hoang mang này lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Chiều 17/4, doanh nhân Đỗ Cao Bảo – một “lão tướng” của FPT – đã lên tiếng làm rõ: con số 26.000 nhân sự thực chất bắt nguồn từ một cú “trừ nhầm” khá… kinh điển.
Và càng đọc kỹ, mới thấy đây không chỉ là câu chuyện của một con số, mà là cách nhiều người hiểu (hoặc đôi khi hiểu sai) dữ liệu.
Dưới đây là phần chia sẻ nguyên văn từ ông:
“FPT giảm 26.000 nhân sự chỉ trong 15 tháng” là title của một số trang điện tử và một số trang facebook trong mấy ngày qua. Tin này là sai, các trang đăng tin đã dỡ bỏ nội dung này.
Trong đại hội đồng cổ đông thường niên chiều hôm qua (16/4/2026), CEO FPT buộc phải nói “hiện FPT chưa sa thải ai vì AI”.
Thế nhưng rất nhiều người vẫn không tin họ đặt câu hỏi “vậy 26.000 người đi đâu?”, “FPT không sa thải, nhưng nhân viên “tự xin nghỉ” à?”.
Tôi xin minh bạch hóa thông tin như sau:
Trong tập đoàn FPT, có ba công ty mang tên FPT, nhưng FPT chỉ sở hữu dưới 50% vốn (từ 43% đến 48%) là FPT Telecom, FPT Retail và FPT Trading. Những công ty này theo luật gọi là các công ty liên kết, chứ không phải công ty con.
Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, khi lập báo cáo tài chính hợp nhất, công ty mẹ không được hợp nhất doanh thu và số nhân viên của các công ty liên kết, còn lợi nhuận thì vẫn được cộng bình thường.
Trên truyền thông, FPT thường công bố doanh thu, số nhân viên bao gồm cả 3 công ty liên kết trên, với số nhân viên là 80.000, còn trong báo cáo hợp nhất năm 2025 theo chuẩn kế toán, FPT đã trừ đi số nhân viên của 3 công ty liên kết còn 54.100 nhân viên.
Một ai đó đã tự lấy số nhân viên FPT đã bao gồm 3 công ty liên kết là 80.000 trừ đi con số 54.100 nhân viên (không bao gồm 3 công ty liên kết) ra con số chênh lệch 26.000 và tự nghĩ rằng FPT đã giảm 26.000 người. Thế là các bài “FPT giảm 26.000 viên” lần lượt ra đời.
Trên thực tế trong năm 2025, tính cả các công ty liên kết, FPT đã tăng 2.298 người, từ 83.693 lên 85.991 người, chứ không có chuyện giảm.
Thế nhưng khi CEO FPT nói trước đại hội đồng cổ đông thường niên “FPT chưa sa thải ai vì AI”, rất nhiểu người không tin, nhất định họ chỉ tin vào con số giảm 26.000 nhân viên đã đọc được.
Đây là minh chứng rất rõ về định kiến: khi người ta đã tin là “AI lấy việc của con người”, thì “số nhân viên FPT nhất định phải giảm” chứ “không thể tăng được”.
Đọc xong đoạn này, mình thấy nó không chỉ là câu chuyện của riêng FPT.
Nó giống kiểu… một bài test nhỏ về cách nhiều người tiếp nhận thông tin:
- Một con số nghe “có vẻ hợp lý” → dễ tin
- Một nỗi lo sẵn có (AI lấy việc) → càng dễ lan
- Một lời đính chính chính thức → lại bị nghi ngờ
Thật ra, điều đáng suy nghĩ không phải là 26.000 người “mất việc” có tồn tại hay không, mà là:
👉 chúng ta tin vào điều gì trước khi kiểm chứng?
Còn AI thì sao? Có thể nó sẽ thay đổi thị trường lao động thật. Nhưng ít nhất, câu chuyện lần này cho thấy:
Nỗi sợ đôi khi lan nhanh hơn cả sự thật.
