Chỉ thị nêu rõ: hệ thống pháp luật về phát triển nhà ở xã hội những năm gần đây ngày càng hoàn thiện, tạo cơ sở thúc đẩy đầu tư và mở rộng nguồn cung, góp phần đảm bảo an cư cho người thu nhập thấp và công nhân. Công tác phát triển nhà ở xã hội tại nhiều địa phương đã đạt kết quả tích cực, thu hút sự quan tâm lớn của người dân.
Tuy vậy, thời gian gần đây, tại một số dự án ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM… phát sinh nhiều bất cập:
- Tình trạng tập trung đông người khi nộp hồ sơ, thiếu điều tiết quy trình tiếp nhận.
- Xuất hiện “cò mồi”, môi giới trái phép, “chạy suất”, quảng cáo “suất ngoại giao”, “đảm bảo trúng bốc thăm”…
- Một số cá nhân nộp hồ sơ tại nhiều dự án hoặc nhờ người thân đứng tên.
- Thông tin về dự án, số lượng căn hộ, danh sách người trúng suất chưa được công khai đầy đủ.
- Một số dự án công bố giá bán cao hơn mặt bằng chung 30–40%.
- Công tác hậu kiểm lỏng lẻo, dễ phát sinh đầu cơ và trục lợi chính sách.
Thủ tướng cảnh báo: nếu không chấn chỉnh kịp thời, các hành vi tiêu cực sẽ ảnh hưởng niềm tin của người dân, gây méo mó chính sách và làm nảy sinh thị trường ngầm trong tiếp cận nhà ở xã hội.
Yêu cầu công khai thông tin, xét duyệt đúng đối tượng
Thủ tướng chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về việc triển khai chính sách nhà ở xã hội trên địa bàn; yêu cầu:
- Công khai đầy đủ thông tin dự án ngay từ khi khởi công: tên dự án, chủ đầu tư, địa điểm, số lượng căn hộ, giá bán tạm tính, thời điểm nhận hồ sơ… trên trang của Sở Xây dựng và chính quyền địa phương.
- Kiểm tra, xác minh đúng đối tượng, hạn chế việc một người nộp hồ sơ ở nhiều dự án.
- Công khai danh sách người đủ điều kiện và danh sách các trường hợp đã ký hợp đồng để phục vụ hậu kiểm.
- UBND cấp xã có trách nhiệm xác nhận thu nhập, điều kiện nhà ở theo quy định.
Xử lý nghiêm “cò mồi”, môi giới trái phép và trục lợi chính sách
Các địa phương phải:
- Theo dõi chặt quá trình tiếp nhận hồ sơ, tránh tình trạng quá tải và tụ tập đông người.
- Thanh tra việc tính giá bán để đảm bảo đúng quy định, ngăn doanh nghiệp lợi dụng chính sách.
- Phối hợp công an xử lý môi giới trái phép, làm giả hồ sơ, trục lợi từ việc mua – bán nhà ở xã hội.
- Tăng cường hậu kiểm, thu hồi căn hộ nếu người mua không trung thực hoặc vi phạm điều kiện xét duyệt.
- Công khai danh sách vi phạm và thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh.
Chủ đầu tư không được thu đặt cọc trái quy định
Thủ tướng yêu cầu các chủ đầu tư:
- Công bố thông tin dự án minh bạch trên website của mình và gửi về Sở Xây dựng, UBND xã.
- Ứng dụng công nghệ số trong phát hồ sơ, hướng dẫn online, xếp hàng trực tuyến để giảm tải.
- Bốc thăm công khai khi số hồ sơ vượt số căn hộ, có Sở Xây dựng giám sát; khuyến khích mời báo chí tham dự.
- Tuyệt đối không thu đặt cọc trái quy định, không ủy quyền sàn giao dịch hay cá nhân thu tiền.
- Phối hợp cơ quan chức năng xử lý các đối tượng “mượn danh tư vấn”, “hỗ trợ làm hồ sơ” để trục lợi.
Người dân nộp hồ sơ trực tiếp với chủ đầu tư
Thủ tướng nhấn mạnh:
- Người dân cần nộp hồ sơ trực tiếp với chủ đầu tư, không thông qua môi giới hay các nhóm “đảm bảo trúng”.
- Chủ động tìm hiểu thông tin qua Sở Xây dựng, chính quyền địa phương và các kênh chính thống.
- Kê khai trung thực – vi phạm sẽ bị thu hồi căn hộ và xử phạt.
- Chỉ nộp hồ sơ tại một dự án, không nhờ người khác đứng tên hộ; sử dụng và chuyển nhượng nhà đúng quy định pháp luật.
Tăng cường tuyên truyền và phòng tránh lừa đảo
- Dịp này, Bộ Công an chỉ đạo xác minh thu nhập đối với người không có hợp đồng lao động; xử lý môi giới trái phép và hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
- Bộ Xây dựng hướng dẫn doanh nghiệp và người dân tuân thủ quy định, đồng thời phối hợp với báo chí cảnh báo rủi ro, phòng tránh lừa đảo.
- Hoàn thiện hệ thống dữ liệu về đối tượng thụ hưởng nhà ở xã hội để tăng hiệu quả hậu kiểm…
