Ngày 26/4, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn ký ban hành Kế hoạch 172. Nghe tên thì rất “hành chính”, nhưng nội dung bên trong lại là thứ có thể làm thay đổi bộ mặt cả một thế hệ khu tập thể cũ kỹ của Hà Nội.

Nói đơn giản: thành phố đang chuẩn bị làm quy hoạch lại toàn bộ chung cư cũ – bài bản hơn, nhanh hơn và quyết liệt hơn.

Đây không phải chuyện làm cho có. Kế hoạch này bám theo loạt “trục xương sống” lớn như Quy hoạch chung Thủ đô đến 2045, tầm nhìn 2065 và định hướng phát triển Hà Nội trong 100 năm tới. Tức là câu chuyện không còn là sửa vài tòa nhà xuống cấp, mà là tái thiết cả cách người Hà Nội sống trong các khu chung cư cũ.

Danh sách thì dài đến mức đọc mỏi mắt: 48 phường, xã có chung cư cũ đều nằm trong diện “lên bàn”. Từ những cái tên quen thuộc như Đống Đa, Kim Liên, Giảng Võ, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng… cho tới Long Biên, Hà Đông, Đông Anh.

Một khu chung cư cũ ở Hà Nội. Ảnh minh họa

Điểm đáng chú ý là cách làm lần này được yêu cầu rất rõ ràng: “rõ việc, rõ người, rõ thời gian, rõ trách nhiệm”. Nghe quen không? Nhưng lần này đi kèm deadline cụ thể, nên khó có chuyện kéo dài vô tận như trước.

Timeline nhìn khá căng:

  • Quý II/2026: các phường phải bắt đầu và cơ bản triển khai xong việc lập quy hoạch
  • Quý III/2026: xong đề án “gom” các chung cư lẻ tẻ
  • Năm 2026: ít nhất 50% khu chung cư cũ phải có quy hoạch
  • Quý II/2027: hoàn thành 100% quy hoạch
  • Quý III/2027: chốt xong toàn bộ quy hoạch tổng mặt bằng

Một chi tiết đáng để ý: những khu đã được kiểm định là nguy hiểm, phải phá dỡ sẽ được ưu tiên làm trước. Tức là không còn chuyện “biết nguy hiểm nhưng vẫn để đó”.

Ai sẽ làm?

Phường, xã sẽ đứng ra tổ chức lập quy hoạch. Nhà đầu tư sẽ được lựa chọn theo quy định để triển khai dự án. Nói cách khác: chính quyền “cầm trịch”, doanh nghiệp “vào cuộc”, người dân là bên chịu tác động trực tiếp.

Và đây mới là phần khiến nhiều người quan tâm nhất: lợi ích sẽ được cân bằng giữa cư dân – nhà đầu tư – Nhà nước. Nghe thì rất đẹp, nhưng thực tế triển khai thế nào mới là câu chuyện lớn.

Nói nhanh cho gọn:

Nếu bạn từng đi qua những khu tập thể cũ ở Hà Nội, bạn sẽ hiểu vì sao kế hoạch này lại gây chú ý. Những dãy nhà xuống cấp, cơi nới chằng chịt, hành lang tối, lở loét, hệ thống điện nước chắp vá… đã tồn tại hàng chục năm.

Giờ thì có vẻ thành phố đang muốn “reset” lại toàn bộ.

Câu hỏi còn lại không phải là có làm hay không.

Mà là làm nhanh đến đâu khi hàng chục nghìn người dân sống trong những ngôi nhà xập xệ đang mong ngóng.