Đây không chỉ là khoản đầu tư chiến lược nước ngoài lớn nhất từng được thực hiện vào một ngân hàng tư nhân Việt Nam, mà còn là một trong những thương vụ M&A lớn nhất lịch sử ngành tài chính Việt Nam.

Theo thông tin công bố, SMBC mua hơn 1,19 tỷ cổ phiếu VPB thông qua phát hành riêng lẻ với giá 30.159 đồng/cổ phiếu, tổng giá trị khoảng 35.900 tỷ đồng.

Điều đáng nói là gần ba năm sau thương vụ này, cổ phiếu VPB vẫn giao dịch quanh vùng 24.000–25.000 đồng/cổ phiếu, thấp hơn khoảng 17–20% so với mức giá mà SMBC từng chấp nhận bỏ tiền mua. Điều đó đặt ra một câu hỏi rất thú vị:

SMBC đang lỗ trên khoản đầu tư 1,5 tỷ USD, hay họ đang nhìn thấy điều mà thị trường vẫn chưa nhìn thấy?

1. Nếu chỉ nhìn thị giá, khoản đầu tư của SMBC chưa mang lại mức sinh lời như kỳ vọng

Xét thuần túy dưới góc độ đầu tư chứng khoán, khoản đầu tư của SMBC hiện chưa mang lại mức sinh lời như kỳ vọng.

Sau khi hoàn tất thương vụ năm 2023, VPB từng trải qua nhiều giai đoạn biến động. Đến năm 2025, cổ phiếu có thời điểm hồi phục lên vùng 28.000–29.000 đồng/cổ phiếu, nhưng vẫn chưa vượt qua mức giá phát hành riêng lẻ hơn 30.000 đồng/cổ phiếu mà SMBC đã chi trả.

Bước sang năm 2026, trong bối cảnh thị trường chung điều chỉnh, áp lực chốt lời gia tăng và nhóm ngân hàng chịu tác động từ diễn biến lãi suất cũng như chất lượng tài sản, VPB tiếp tục lùi về vùng 24.000-25.000 đồng/cổ phiếu.

Nếu lấy thị giá hiện tại làm thước đo, khoản đầu tư của SMBC đang được thị trường định giá thấp hơn mức giá vốn ban đầu.

Tuy nhiên, đánh giá một thương vụ chiến lược trị giá 1,5 tỷ USD chỉ qua biến động giá cổ phiếu là một cách tiếp cận khá ngắn hạn.

Bởi toàn bộ số cổ phiếu này đều bị hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm, cho thấy ngay từ đầu SMBC chưa từng có ý định đầu tư để tìm kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá.

2. Điều SMBC mua không phải là cổ phiếu VPB, mà là tương lai của một hệ sinh thái tài chính

Nếu mục tiêu chỉ là kiếm lời từ giá cổ phiếu, SMBC hoàn toàn có thể mua cổ phiếu trên sàn với thanh khoản lớn và linh hoạt hơn rất nhiều.

Thay vào đó, ngân hàng Nhật Bản lựa chọn trở thành cổ đông chiến lược. Sự khác biệt nằm ở giá trị mà họ muốn sở hữu.

Khoản đầu tư 35.900 tỷ đồng đã giúp VPBank tăng mạnh vốn chủ sở hữu, đưa hệ số an toàn vốn (CAR) lên nhóm cao nhất hệ thống, đồng thời tạo nền tảng để ngân hàng mở rộng quy mô trong nhiều năm tiếp theo.

Đến giữa năm 2026, VPBank đã phát triển thành một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất Việt Nam với:

- Tổng tài sản vượt 1,3 triệu tỷ đồng.

- Dư nợ tín dụng vượt 1 triệu tỷ đồng.

- Kế hoạch nâng vốn điều lệ lên hơn 106.000 tỷ đồng, thuộc nhóm cao nhất hệ thống.

- Hệ sinh thái tài chính gồm FE Credit, VPBankS, OPES, Cake by VPBank và GPBank sau khi nhận chuyển giao bắt buộc.

Đặc biệt, sau khi có sự tham gia của SMBC, hai bên liên tục mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực như ngân hàng doanh nghiệp, tài trợ thương mại, huy động vốn quốc tế, ngân hàng số, tài chính tiêu dùng và phát triển các sản phẩm tài chính cho doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Nói cách khác, điều SMBC mua không chỉ là 15% cổ phần của VPBank, mà là 15% trong một hệ sinh thái tài chính đang mở rộng với tốc độ rất nhanh.

3. Điều gì khiến SMBC vẫn kiên nhẫn với VPBank?

Nếu nhìn từ góc độ của nhà đầu tư cá nhân, việc bỏ tiền mua cổ phiếu ở mức giá cao hơn thị trường hiện tại có thể bị xem là một khoản đầu tư chưa thành công. Nhưng với một định chế tài chính có lịch sử hơn 400 năm như SMBC, cách tiếp cận hoàn toàn khác.

Điều SMBC đánh giá là quy mô thị trường.

Việt Nam hiện vẫn là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao trong khu vực, tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ tài chính còn thấp và dư địa mở rộng ngân hàng số, tài chính tiêu dùng, bảo hiểm cũng như quản lý tài sản vẫn rất lớn.

Thông qua VPBank, SMBC không chỉ tiếp cận gần 30 triệu khách hàng mà còn mở rộng mạng lưới doanh nghiệp Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam, đồng thời phát triển các lĩnh vực như tài trợ thương mại, ngân hàng doanh nghiệp, tài chính tiêu dùng, ngân hàng số và các dự án phát triển bền vững. Sau thương vụ đầu tư vốn, hai bên còn liên tục mở rộng hợp tác trong huy động vốn quốc tế và các sản phẩm tài chính.

Ở góc nhìn đó, biến động của cổ phiếu VPB chỉ là yếu tố ngắn hạn. Điều quan trọng hơn là khả năng VPBank tiếp tục mở rộng thị phần và gia tăng lợi nhuận trong 10–20 năm tới.

4. Điều khoản đầu tư của SMBC đang phải "đặt cược"

Điều SMBC thực sự đặt cược không phải là một nhịp tăng của cổ phiếu VPB mà là khả năng VPBank bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.

Hiện nay, ngân hàng đang sở hữu tổng tài sản vượt 1,3 triệu tỷ đồng, quy mô tín dụng vượt 1 triệu tỷ đồng, đồng thời triển khai nhiều kế hoạch mở rộng như tăng vốn điều lệ lên hơn 106.000 tỷ đồng, tái cơ cấu GPBank và tiếp tục phát triển hệ sinh thái tài chính đa dịch vụ.

Nếu những kế hoạch này được hiện thực hóa, giá trị nội tại của VPBank sẽ tăng lên theo thời gian.

Ngược lại, SMBC cũng phải chấp nhận không ít rủi ro. Áp lực nợ xấu vẫn là vấn đề cần theo dõi khi ngân hàng duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng cao. Chi phí dự phòng có thể tiếp tục ở mức lớn nếu chất lượng tài sản chưa cải thiện như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, quá trình phục hồi của FE Credit, hiệu quả tái cơ cấu GPBank và khả năng chuyển hóa quy mô vốn thành lợi nhuận sẽ quyết định liệu VPBank có bước vào chu kỳ định giá mới hay không.

Đó cũng chính là những yếu tố sẽ quyết định khoản đầu tư 1,5 tỷ USD của SMBC trở thành một thương vụ thành công hay chỉ là một khoản đầu tư chưa đạt kỳ vọng.

5. Góc nhìn đầu tư

Nếu chỉ nhìn vào diễn biến giá cổ phiếu, nhiều người sẽ cho rằng khoản đầu tư của SMBC chưa thực sự "hái quả ngọt".

Nhưng thị trường chứng khoán thường phản ánh tâm lý trong ngắn hạn.

Trong khi đó, các tập đoàn tài chính toàn cầu lại đầu tư dựa trên chu kỳ hàng chục năm.

Điều SMBC mua là khả năng VPBank trở thành một trong những tập đoàn tài chính tư nhân lớn nhất Việt Nam.

Nếu VPBank tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, kiểm soát tốt nợ xấu, khai thác hiệu quả hệ sinh thái và hiện thực hóa các kế hoạch tăng vốn, khoản đầu tư của SMBC hoàn toàn có thể được định giá lại trong nhiều năm tới.

Bạn có quan điểm thế nào về việc này? Hãy để lại comment nhé!